BOEKEN

BOEK

Albrecht en wij

Albrecht en wij

Lodewijk van Oord

Een dierentuin in het centrum van Amsterdam worstelt met teruglopende bezoekersaantallen. Gelukkig is daar Edo Morrell, de daadkrachtige directeur met grootse plannen. Als zijn dierentuin de laatste levende neushoorns blijkt te herbergen, staat hij voor een gewetenskwestie waarbij elke keuze grote gevolgen heeft.

De samenwerking met de Zuid-Afrikaanse Sariah Malan, overgevlogen als neushoornspecialiste en erg begaan met de bedreigde diersoort, werpt zijn vruchten af. Maar de jacht op de neushoorn overschrijdt landsgrenzen, en zelfs de dierentuin weet de stropers niet buiten de deur te houden. Al snel is stier Albrecht de laatste van zijn soort.

Edo beschouwt dit als een uitgelezen kans zijn dierentuin in de vaart der volkeren op te stuwen. In stilte ontwikkelt hij een serie spectaculaire evenementen met een aftrap in de Amsterdam Arena. Met Sariahs actiebereidheid wenst hij geen rekening te houden.

Terwijl hun gevoelens voor elkaar voorzichtig ontluiken, lopen hun opvattingen over het lot van Albrecht steeds meer uiteen. Niet eerder kwamen humor en de wrange realiteit zo mooi samen in een romandebuut. Van Oord verkent in boeiende scénes het huidige maatschappelijke klimaat. Hoe slechter het gaat met Albrecht, hoe prangender de vraag wordt of zijn redding alle middelen heiligt, maar vooral: wat zijn die middelen dan? Albrecht en wij is een zeer actuele roman en een droomdebuut van een groot literair talent.

Ook verkrijgbaar als eboek

   

De gorgelende neussnuif van het nijlpaard, abrupt in de rede gevallen door getrompetter van twee olifanten, daarna een roekeloze brul uit de diepte van een leeuwenmuil. De medemens heeft een wekker, ik heb de monsterlijke klanken der natuur.

Elke ochtend als ik naar de badkamer loop bedenk ik dat er beroerdere manieren zijn om wakker gemaakt te worden. In de spiegel werp ik een snelle blik op mijn driedagenbaardje, scheren lijkt me ook vandaag niet nodig. Het grootste deel van de dag zal ik thuis aan mijn keukentafel doorbrengen en werken aan de presentatie die ik aan het eind van de middag ga houden.

De dagen dat ik gehaast de grachten af fietste, van subsidiecommissie naar private mede-investeerder, van de bank naar het Filmfonds, met onder mijn snelbinders financieringsvoorstellen en project proposals, behoren gelukkig tot het verleden. Ik leef nu in een absolute jongensdroom, ben als hoofdpersoon gecast in de film waarvan ik zelf het scenario heb mogen schrijven.

Inmiddels is het twee jaar geleden dat ik de stap nam waar velen van opkeken, maar die ik zelf nog altijd niet als een al te radicale overgang beschouw. Ik verruilde de geldwolven op de Herengracht voor de manenwolven in het hondenverblijf, de gieren aan het Museumplein voor hun vale soortgenoten in de monumentale roof vogelvolière.

Die hele kudde aan spitsvondige, goedgebekte collega’s heb ik eigenlijk nog geen seconde gemist: als ik de mensen uit mijn vorige leven in de stad tegen het lijf loop komen ze me als wezensvreemd voor, een gevoel dat haast wel wederzijds moet zijn. Het verplichte oppervlakkige gesprekje – hoe gáát het, ja, man, goed, druk, oké – stokt over het algemeen al snel, waarna een van ons zich met een matig excuus uit de voeten maakt.

Ik open mijn gordijnen en werp een blik naar buiten. Bewolkte lucht, wiegende toppen, gevallen blad op de perken en paden. Het is droog, maar zo te zien nog fris, met een stevige wind die weleens venijnig zou kunnen zijn. Uit de mand met vuile was haal ik mijn rode lievelingsshirt en trek daaroverheen mijn gelukscolbertje aan, het rafelige suède jasje dat ik een leven geleden voor een geeltje op het Waterlooplein heb gekocht.

Dit is het jasje dat ik draag als het erop aankomt: in de hectiek van de laatste draaidag, bij de pitch van een nieuw scenario, of nu, op de ochtend voor de grote presentatie. Ik neem plaats voor de spiegel en open de voorpanden van het colbertje. In spiegelbeeld ontwaar ik het motto van mijn dierentuin, dat in zwarte letters over de kop van een cartooneske olifant gedrapeerd is.

Terwijl het koffiezetapparaat begint te pruttelen, trek ik de keukendeur open en stap naar buiten. Het ontwaken van de dag, de uren rondom zonsopkomst, daar draait het allemaal om. Ik heb een vaste route die me in een klein uur over mijn favoriete paden zal leiden. Mijn wereldreis voor dag en dauw, of: mijn veldtocht voor het ontbijt. Niet alleen is het een prachtige wandeling, in alle rust en frisheid die de ochtend met zich meebrengt, maar meer nog is het een vorm van leiderschap, een manier om als directeur het bedrijf op de huid te zitten, om als eerste te weten hoe mijn dierentuin erbij staat, hoe de beesten eraan toe zijn.

Schuin tegenover de directeurswoning woont de kleine panda, altijd doezelend in haar eenzame boom. Elke ochtend als ik langsloop klap ik even in mijn handen, waarna de panda kort haar lichtbruine kopje opricht, maar deze ochtend reageert ze niet. Ik klap opnieuw, ditmaal harder, maar zelfs de bonte bruine staart komt niet in beweging. Leuk beest, dat altijd precies doet waar ze zin in heeft. In een draf wandel ik langs kantoorgebouw De Verwachting naar de mensapen.

Sinds ik directeur ben, heb ik over de chimpansee een aantal populaire studies gelezen. De meeste vrouwtjes zijn de afgelopen dagen vruchtbaar geworden, hun aarzen en genitaliën zijn zo roze als het glazuur op een tompouce, gezwollen als een ballon. In het apenhuis zie ik de jonge mannetjes rondspringen als losgeslagen pubers, hun hormonen achterna.

De alfaman zit ondertussen geduldig te wachten, soeverein in zijn hoge nest van trekkerband en stro. Aan het primitieve gevrij van zijn jeugdige kameraden heeft hij geen boodschap. Inmiddels begrijp ik er het fijne van, ik weet dat hij het zich kan veroorloven te wachten omdat de vrouwtjes zich vlak voor hun eisprong vanzelf zullen komen aanbieden.

Voor de jonge mannetjes is het gesleur en gevrij slechts kinderspel, de kans op bevruchting in de vroege fase gering. Pas op het toppunt van hun vruchtbaarheid zullen de vrouwtjes kieskeuriger worden. Op een bepaalde manier lijkt het sek suele gedrag in het apenhuis veel beschaafder dan het roekeloze geneuk in de grootstedelijke mensenwereld. Zodra ik de deur van het apenhuis achter me dichtsla hoor ik het luide gehuil van de wolven, een jeremiërend gejank dat bij mij altijd een rilling van ontroering voortbrengt.

Het was een vraag geweest tijdens het sollicitatiegesprek, een van de luchtige beginvragen om het ijs te breken: wat ik zou doen als omwonenden klaagden over het nachtelijke gehuil van de wolven? Ik zal wat vreemd hebben opgekeken, ik kon me eenvoudigweg niet voorstellen dat er buurtbewoners waren die dit echt deden. Dat bleek een vergissing, vooral op de Plantage Middenlaan zetelen enige fanatieke dierenhaters, die zich nog altijd niet verzoend hebben met het feit dat hier al anderhalve eeuw een dierentuin is, en dat die tuin bewoond wordt door enkele beesten die de neiging hebben bij zonsop‑ en ondergang instinctieve geluiden voort te brengen.

‘Ik zou ze een gratis jaarabonnement aanbieden,’ probeerde ik. ‘Ze uitnodigen langs te komen, de beesten te leren kennen, ze op waarde te leren schatten. Misschien moeten we eens een lekkere buurtbarbecue organiseren, een uitbundige vleesmaaltijd voor mens en wolf.’ De commissie schudde het hoofd. Het was allemaal al tevergeefs geprobeerd.

‘Ook de wolven zijn Amsterdammers,’ vervolgde ik op ernstige toon, ‘het is zaak ze dat uit te leggen. Met de omwonenden moet je te allen tijde in gesprek blijven. Een binnenstadstuin als deze kan zich geen ruzie met de buren veroorloven.’
De commissie knikte, en plaatste een goedkeurend vinkje achter de vraag.


Download het fragment als PDF

‘De lijn tussen een diepethische daad en commercieel gewin is knap dun: dat is de superieure ironie van Albrecht en wij. De roman is daardoor een uitstekende vorm van maatschappijkritiek: het vertelt over een kleine kwestie die scherpzinnig vangt welke culturele wind er nu waait. Een dramatische afloop lijkt op een gegeven moment wel onafwendbaar, maar Van Oord balanceert zo secuur tussen het blije jargon en de ironisering daarvan, dat het spannend blijft.’ - NRC Handelsblad ****

'Zeer mooi, komische en filmisch beschreven. Een maatschappijkritisch maar vooral heel humoristisch, prachtig boek. Hoe ver kun je gaan om een gebeurtenis tot een event te maken? De dierentuin als metafoor voor het echte leven. We hadden Animal Farm al, nu is daar Albrecht en wij van Lodewijk van Oord.' - De Wereld Draait Door

'Een knap geschreven, intelligente roman over dierentuin Artis. De passage van de wandeling van directeur Edo Morrel is de mooiste Amsterdamse literaire scene van 2014.' - NRC Handelsblad

'Dat de Nederlander Lodewijk van Oord (Madrid, 1977) Zuid-Afrika van binnenuit kent, blijkt zonneklaar uit zijn debuutroman ”Albrecht en wij”. Hij laat sommige romanfiguren authentiek Afrikaans spreken en geeft ook de sfeer van het leven in de natuur van Zuid-Afrika goed weer. Het knappe aan deze roman is de ongedwongen afstemming van de verschillende menselijke benaderingen van het verschijnsel dier, in het bijzonder de neushoorn. Via Sariah Malan worden de modderigheid, de kilte en de doodsheid van de Amsterdamse dierentuin tastbaar. De nobele strijd die zij moet voeren is op de achtergrond ook een strijd van haar taal, die een mengeling van Afrikaans en Nederlands vormt, tegen dat overrompelend vlotte televisie-Nederlands van Edo Morell. Dit is een bijzonder rijke roman.' - Reformatorisch Dagblad

'Albrecht en wij vertelt een mooi verhaal over de relatie van mensen tot dieren en hoe we met hun behoud om kunnen gaan. Het stelt interessante vragen over het belang van behoud en de rol van uitsterving.' - Recensieweb.nl

'Een boek dat me heeft ontroerd, laten gniffelen, aan het denken heeft gezet en wat ik heb uitgelezen met een zucht. Wat is lezen toch mooi!' - Boekhandel Stevens, Hoofddorp

Albrecht en wij vond ik af en toe echt hilarisch. Fantastisch die doorgeschoten directeur, een goed geschreven verhaal en ook stof tot nadenken. Verrassend slot ook. Ik ga het boek zeker aanraden.’ - Boekhandel Van Stockum Den Haag

'Van Oord kan schrijven. En hoe!' - Piet Kaptein, Merwede Radio

'Het onderwerp is allesbehalve komisch, maar toch is Van Oord erin geslaagd het verhaal lichtvoetig en humoristisch te vertellen. In het boek passeren interessante en belangrijke vragen de revue. Deze actuele roman is met vaart en met merkbaar plezier geschreven. De scène waarin het onderzoeksteam twee parende neushoorns observeert, is ronduit meesterlijk. Dichter bij de kern van een onderwerp kan een schrijver nauwelijks komen. De vraag of idealisme het gaat winnen van commercie houdt de lezer bezig tot op de laatste bladzijde. Albrecht en wij is een meesterlijke debuutroman waarin humor en ontroering samengaan. Een bezoek aan Artis zal nooit meer hetzelfde zijn.' - Nederlands Dagblad

'Het einde is een spektakel, in meer dan een opzicht. Van Oord heeft in een mooie stijl een goed geconstrueerd verhaal geschreven, dat verrassend leeft en een goede plot heeft. Tussendoor strooit hij bijna opvallen diverse historische details over de neushoorns in Europa in het boek. Zeer goed romandebuut: prima stijl, mooie plot, goed onderwerp. Vast niet het laaste goede boek van deze schrijver.' - NBD|Biblion

‘Een heel bijzonder debuut!’ - Ingrid Hoogervorst in Tros Nieuwsshow

Nominatie Jan Wolkers Prijs 2015

De vijftien beste Nederlandse natuurboeken staan op de Longlist van de Jan Wolkers Prijs. De titels zijn onderaan dit bericht te vinden. Op 18 oktober wordt de prijs voor het beste Nederlandse natuurboek uitgereikt tijdens een speciale uitzending van Vroege Vogels, tijdens de Dag van het Natuurboek in de Artis Bibliotheek in Amsterdam. De Jan Wolkers Prijs is een initiatief van Vroege Vogels, het Wereld Natuur Fonds en de Volkskrant.

Bron: VroegeVogels.Vara.nl

Discussietips voor leesclubs over Albrecht en wij

Wilt u Albrecht en wij bespreken in uw leeskring? Onderstaande discussietips helpen u op weg. Discussietips ontwikkeld door Lucas Kruse en redactie Boek-delen.

Bron: deBoekensalon.nl

Recensies op Dizzie.nl

Albrecht en wij is een zeer actuele roman en eendroomdebuut van een groot literair talent.

Bron: Dizzie.nl

Bespreking op Leeskost.nl

Dit is geen ‘dierentuinboek’. Het is een schitterende roman over de manier waarop mensen zich tot mensen verhouden. En dat niet alleen. De rol van de eigen geschiedenis die voor ieder mens immers anders is, kleurt die verhoudingen zeer. De menselijke wijze waarop Albrecht figureert, is ontroerend en opzienbarend. Een ingetogen, kleurrijk en werkelijk prachtig boek.

Bron: Leeskost.nl

Lodewijk van Oord te gast bij Nooit meer slapen

Schrijver Lodewijk van Oord woont al het grootste deel van zijn leven in het buitenland. Hij werd geboren in Madrid, studeerde in Leiden en Utrecht, en doceerde Geschiedenis van het Midden-Oosten en Conflictstudies in een twaalfde-eeuws kasteel op de kliffen van Wales. In 2010 verruilde hij Wales voor Swaziland, waar hij onderwijsdirecteur werd aan de eerste en lange tijd enige multiraciale school in Afrika. Sinds 2014 woont en werkt hij in het Italiaanse dorpje Duino, nabij Triëst. Onlangs debuteerde Van Oord met de roman 'Albrecht en wij', waarin een dierentuin met teruglopende bezoekersaantallen worstelt. Het boek gaat over de vraag: hoe verhoudt de mens zich tot het dier? Pieter van der Wielen praat met Lodewijk van Oord.

Bron: VPRO.nl

Lodewijk van Oord te gast bij Opium op 4

Opium op 4 is een radioprogramma boordevol klassieke muziek en doordrenkt van Kunst & Cultuur. De presentator ontvangt een hoofdgast en er is live muziek! Iedere werkdag live vanuit VondelCS in het Vondelpark te Amsterdam. Vandaag presenteert Mieke van der Weij.

Bron: Radio4.nl

Bespreking in Reformatorisch Dagblad (voor abonnees)

Dat de Nederlander Lodewijk van Oord (Madrid, 1977) Zuid-Afrika van binnenuit kent, blijkt zonneklaar uit zijn debuutroman ”Albrecht en wij”. Hij laat sommige romanfiguren authentiek Afrikaans spreken en geeft ook de sfeer van het leven in de natuur van Zuid-Afrika goed weer.

Bron: RefDag.nl

Blogrecensie van Albrecht en wij

Het uitlezen van Albrecht en wij heb ik zo lang mogelijk uitgesteld, maar het is er toch van gekomen. Gelukkig kan ik dit boek nog vele malen herlezen, herlezen en nog eens herlezen.

Bron: TessaHeitmeijer.com

Bespreking van Albrecht en wij in TROS Nieuwsshow

‘Een heel bijzonder debuut!’ (aanvang item op ongeveer 8 minuten)

Bron: Radio1.nl

Boekentip voor oktober in De Wereld Draait Door

Oktober loopt alweer ten einde en dat betekent dat we weer het Boek van de Maand kiezen. Veronie Snijder-Kramer, Casper Luckerhof, Grietje Braaksma en Wouter Cajot presenteren hun favoriete boek in de uitzending en kiezen gezamelijk één ultiem ‘Boek van de Maand’.

Bron: DeWereldDraaitDoor.vara.nl

Recensie in NRC Handelsblad

De lijn tussen een diepethische daad en commercieel gewin is knap dun: dat is de superieure ironie van Albrecht en wij. De roman is daardoor een uitstekende vorm van maatschappijkritiek: het vertelt over een kleine kwestie die scherpzinnig vangt welke culturele wind er nu waait. Een dramatische afloop lijkt op een gegeven moment wel onafwendbaar, maar Van Oord balanceert zo secuur tussen het blije jargon en de ironisering daarvan, dat het spannend blijft. En spanning, dat is toch wat de mensen willen?

Bron: NRClux.nl

Het omslag van Albrecht en wij besproken in de Volkskrant

Het is neushoorntijd! Om precies te zijn, het is tijd voor neushoorns die verdoofd op hun kop in de takels hangen aan een helikopter, hoog boven de Afrikaanse savanne. Er verschenen drie boeken met hetzelfde beeld als omslag. Twee daarvan kwamen in oktober uit: de debuutroman van Lodewijk van Oord, Albrecht en wij (uitgeverij Cossee) en de dichtbundel, Wij zijn evenwijdig van Maud Vanhauwaert bij Querido. De derde, Smoske, de neushoorn die er geen zin in had, van Michiel Kamphuis, werd in het voorjaar gepubliceerd.

Bron: Volkskrant.nl

Voorpublicatie op Athenaeum.nl

2 oktober debuteerde Lodewijk van Oord met de roman Albrecht en wij. Een fragment. 'De gorgelende neussnuif van het nijlpaard, abrupt in de rede gevallen door getrompetter van twee olifanten, daarna een roekeloze brul uit de diepte van een leeuwenmuil. De medemens heeft een wekker, ik heb de monsterlijke klanken der natuur. Elke ochtend als ik naar de badkamer loop bedenk ik dat er beroerdere manieren zijn om wakker gemaakt te worden.'

Bron: Athenaeum.nl

Overzicht van het werk van Albrecht Dürer

Albrecht Durer (1471 - 1528) was a German painter, printmaker and theorist from Nuremberg. His still-famous works include the Apocalypse woodcuts, Knight, Death, and the Devil (1513), Saint Jerome in his Study (1514) and Melencolia I (1514), which has been the subject of extensive analysis and interpretation. His watercolours mark him as one of the first European landscape artists, while his ambitious woodcuts revolutionized the potential of that medium. Durer's introduction of classical motifs into Northern art, through his knowledge of Italian artists and German humanists, have secured his reputation as one of the most important figures of the Northern Renaissance. This is reinforced by his theoretical treatise which involve principles of mathematics, perspective and ideal proportions. His prints established his reputation across Europe when he was still in his twenties, and he has been conventionally regarded as the greatest artist of the Renaissance in Northern Europe ever since.

Bron: Albrecht-Durer.org