BOEKEN

BOEK

Rolien en Ralien

Rolien en Ralien

Josepha Mendels

Mendels neemt ons in Rolien en Ralien mee terug naar haar eigen jeugd. Rolien is de jongste en wordt door haar twee oudere zusters niet serieus genomen. Ze voelt zich buitengesloten en verzint haar eigen speelkameraad Ralien om het leven aan te kunnen. Ralien begint haar leven steeds meer te beheersen.

Als Josepha Mendels in december 1942 de vlucht uit bezet Frankrijk over de Pyreneeën begint, zit het manuscript van Rolien en Ralien in haar rugzak. Maar haar gids laat haar halverwege in de steek en neemt haar bagage mee. Via de Spaanse gevangenis weet ze een halfjaar later naar Engeland te ontkomen. Een kopie van Rolien en Ralien bereikt Mendels in Londen. Zij stuurt hem naar de criticus Jan Greshoff ter beoordeling. ‘Het is een voortreffelijk boek, dat bij herlezing wint. Het is vol, maar dan ook letterlijk vol kostelijke vondsten. Het is anders van schriftuur en opvatting dan alle andere Nederlandse verhalen over een jeugd. En het is zoo verbazend knap, dat ik mij niet kan voorstellen, dat dit een eersteling zou zijn.’ Greshoff nam niet alleen een hoofdstuk op in een bundel met werk van Nederlandse auteurs in ballingschap met onder meer Leo Vroman en Dola de Jong, hij legde ook het contact met Querido, waar de roman in 1947 verscheen. De pers vond het een ‘gevaarlijk boek’, maar prees de originaliteit. Simon Vestdijk las het als een bijzonder goed opgeschreven ziektegeschiedenis.

Ook nu nog is Rolien en Ralien een fascinerende coming of age-roman in een verrassend moderne stijl.

   
  • 'De eerste vrouwelijke Bildungsroman, een hoogtepunt binnen de Nederlandse LGTB-literatuur of een ziektegeschiedenis over schizofrenie: Rolien en Ralien is steeds op verschillende wijzen geïnterpreteerd, al dan niet naar de grillen van de tijdsgeest. Waar iedereen het over eens zou moeten zijn is dat Mendels' debuut tot de Nederlandse canon moet worden gerekend. Josepha Mendels deed wat ze wilde, schreef wat ze wilde - ik bewonder haar enorm om haar eigenzinnigheid en vind dat Rolien en Ralien nog steeds een groot publiek verdient!' - Hanna Bervoets
     
  • 'Help! Ken ik een Rolien? Ben ik een Rolien? Moet dat de vraag zijn die je je stelt bij het lezen van een boek? Nee. Nee, nee, nee. Schrap niet alleen de auteur uit je hersenpan, bij het lezen, maar ook jezelf. Vergaap je aan de zinnen en onderga dat boek nou maar gewoon. Of, als je toch een klein restje van jezelf in het verhaal wil wurmen: laat je hetzelfde overkomen als de kleine Rolien. Merk dat niet iedereen jou is, en dat andere levens, al wil je ze aanraken en begrijpen, soms grotesk zijn en niet te vatten. Maar goede schrijvers, en Mendels is daar zeker een van, krijgen dat toch voor elkaar. Keurig op papier, tussen twee omslagen. Jij, lezer, kunt je neus erin steken als tussen de plooien van een rode kamerjapon.' – Roos van Rijswijk, fragment uit het nawoord van Rolien en Ralien
     
  • 'De charme van de tekst overheerst. Een roman om te blijven koesteren vanwege die (gespeelde) onschuld van het meisje Rolien, dat inmiddels zeventig jaar geleden de literatuur binnen is geslopen.' - Trouw